„Bez tlenu nie jestem w stanie wyjść na podwórko". POChP w audycji „Diagnoza" Radia Olsztyn

Szczegóły

Poprawiono: 31 sierpień 2026

Ponad dwa miliony chorych w Polsce, a wiedzę o chorobie ma co czwarty Polak. W audycji „Diagnoza" w Radiu Olsztyn o przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc mówili specjaliści Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc. Rozmowy prowadził znakomity red. Andrzej Pawlik.

Chory: „Jak są ciężkie dni, to nawet ciężko rozmawiać"

Audycję otworzyła wypowiedź pacjenta WMCCP, który zmaga się z POChP od piętnastu lat. To najkrótszy i najbardziej dosadny opis tego, czym ta choroba jest w praktyce.

Szybkie męczenie się, duszności, brak tchu. Jak są ciężkie dni, to nawet ciężko rozmawiać, bo po prostu nie przytyka. Ciężko czasami nawet do toalety się ruszyć. Bez tlenu nie jestem w stanie wyjść na podwórko.

Liczby, które przytoczył prowadzący, tłumaczą, dlaczego tak wielu chorych dochodzi do tego stanu. Czym jest POChP, wie 25 procent Polaków — w grupie ryzyka mniej niż 15 procent. Co czwarta osoba z grupy ryzyka nie zgłasza się do lekarza mimo objawów. Osiem procent chorych z rozpoznaniem nie leczy się w ogóle, a 70 procent jest objętych opieką w stopniu niewystarczającym. Roczny koszt POChP w Polsce to 16,5 miliarda złotych.

Pulmonolog: dwa objawy, które powinny zaniepokoić

O tym, kiedy przestać sobie tłumaczyć objawy, mówił lek. Bartosz Cepak, pulmonolog z WMCCP. Sygnały są dwa: poranny kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny i spadek tolerancji wysiłku.

- Jeżeli pacjent obserwuje, że wchodził na drugie piętro bez problemu, a w tej chwili pojawia się duszność, to powinno go zaniepokoić.

Pierwszy krok to lekarz rodzinny, nie pulmonolog. Jak podkreślał, przyczyn duszności jest znacznie więcej: od niewydolności serca po otyłość i choroby metaboliczne. I to lekarz rodzinny przeprowadza wstępną diagnostykę oraz decyduje o skierowaniu.

Ponad 90 procent chorych na POChP to palacze, aktywni albo byli. Znaczenie ma też środowisko pracy: pyły, gazy i opary, a więc cementownie czy kopalnie. Zdarzają się pacjenci, którzy nigdy nie palili, ale to niewielki odsetek.

Choroba kojarzy się z wiekiem podeszłym i statystycznie słusznie, bo rozwija się latami. Cepak zwrócił jednak uwagę na prostą arytmetykę:

Jeżeli mamy dziecko piętnastoletnie, które zaczęło przygodę z papierosami, i ma lat czterdzieści, nie jest osobą starszą, ale de facto pali już dwadzieścia pięć lat.

O e-papierosach mówił ostrożnie. Są zbyt krótko na rynku, żeby wiarygodnie ocenić długofalowe skutki, ale pierwsze badania wskazują raczej na ryzyko chorób śródmiąższowych płuc.

Rozpoznanie: „pójdzie pan podmuchać w rurkę"

Diagnostyka POChP jest prostsza, niż większość osób zakłada. Decyduje spirometria: badanie krótkie, nieinwazyjne i proste technicznie.

Sam wynik to jednak nie wszystko. Jak tłumaczył pulmonolog, u trzydziestolatka bez wywiadu palenia i bez rozedmy w badaniach obrazowych nie rozpozna się POChP nawet przy spirometrii spełniającej kryteria — wtedy szuka się innych przyczyn.

Wyleczyć się nie da. Zrobić można dużo

POChP jest nieodwracalna i lekarze tego nie ukrywają. Leczenie kontroluje objawy i ogranicza zaostrzenia.

Składa się na to kilka elementów. Leki wziewne i, co równie ważne, prawidłowa technika inhalacji, żeby lek trafił do płuc, a nie do gardła. Fizjoterapia oddechowa, ale wykonywana systematycznie: „jeżeli człowiek coś zrobi raz, drugi, trzeci, a potem nie robi tego przez rok, to efekty będą żadne". Szczepienia, bo zaostrzenia mają najczęściej podłoże infekcyjne i często idą w parze z zapaleniem płuc.

Aktywność fizyczna, która podnosi tolerancję wysiłku. W stadium zaawansowanym dochodzi koncentrator tlenu i nieinwazyjna wentylacja - przenośny respirator z maską, wymuszający tryb oddychania pozwalający wydalić gromadzący się dwutlenek węgla.

Jest jednak warunek, którego nie da się obejść żadnym z tych sposobów.

Nie zastąpimy rzucenia palenia lekami.

Pytany na koniec, co powiedziałby pacjentom lekceważącym pierwsze objawy, Cepak odpowiedział krótko: że to nierozsądne. Wcześniejsza diagnoza i wcześniejsze włączenie leczenia oznaczają mniej objawów i — jak podkreślił — wydłużenie życia w dobrym komforcie.

HybReDe: wirtualny asystent, który odpowiada głosem

Trzecią część audycji poświęcono projektowi HybReDe, finansowanemu ze środków Unii Europejskiej, w którym WMCCP testuje opartego na sztucznej inteligencji wirtualnego asystenta dla pacjentów z POChP. Poza Polską w projekcie uczestniczą Finlandia, Estonia i Szwecja; testowane narzędzie powstało w Estonii.

O powodach jego uruchomienia mówiła dr Wioletta Śląska-Zyśk, dyrektor WMCCP.

- Zauważyliśmy, że coraz więcej pacjentów trafia do nas z zaostrzeniami. Ci pacjenci wracają do nas za pół roku, raz w roku, ale najczęściej co kilka miesięcy.

Przyczyny bywają prozaiczne: brak ruchu, nieprzyjmowanie zaleconych leków, nieodpowiednia dieta.

Pierwsza wersja asystenta była wyłącznie tekstowa. Starsi pacjenci uznali to za utrudnienie, więc kolejna odpowiada głosem. Treść odpowiedzi weryfikują lekarze z placówek partnerskich — narzędzie nie zastępuje lekarza, ale ma dawać oparcie w domu, między wizytami.

To oczywiście nie jest lekarz. Natomiast odpowiedzi, które są udzielane, są weryfikowane przez naszych lekarzy i oparte o twarde podstawy medyczne.

Dyrektor WMCCP zwróciła uwagę na coś, co w gabinecie umyka: pacjent pyta, wychodzi i już nie pamięta. Asystent pozwala do tej odpowiedzi wrócić. Zbierane pytania, anonimowo, bez informacji o tym, kto pytał, posłużą też do przygotowania poradnika dla pacjentów.

Uzasadnienie dla szpitala jest jednak przede wszystkim organizacyjne.

Jeśli unikniemy tych niepotrzebnych hospitalizacji, będziemy mogli objąć pilnym wsparciem na przykład pacjentów, którzy czekają na diagnostykę onkologiczną. Łóżek cały czas mamy za mało, bo często pracujemy na tak zwanych dostawkach.

I zdanie, które najkrócej opisuje sens całego projektu:

Pacjent nie choruje, pacjent pracuje, pacjent płaci podatki.

Szpital nie dopłaca do projektu, bo finansowanie jest unijne. Znaną barierą pozostaje dostęp do internetu, bez którego połączenie z asystentem nie jest możliwe. W planach są przypomnienia o ćwiczeniach, filmy instruktażowe i docelowo wsparcie psychologiczne, także dla członków rodziny.

Trwa nabór ochotników

Do testów szukamy chętnych pacjentów z rozpoznaniem POChP. Udział nie wymaga hospitalizacji. Wystarczy wizyta w szpitalu i podpisanie zgody. Zaproszenia otrzymają także pacjenci przebywający na oddziale rehabilitacji pulmonologicznej.

Projekt nie jest ograniczony do mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego; w przypadku osób spoza regionu rozważana jest zgoda korespondencyjna. Udział można przerwać w każdej chwili, bez żadnych konsekwencji, dla zespołu liczy się informacja zwrotna.

Koniecznie posłuchaj audcyji i prześlij informację dalej:

Diagnoza część 1

Diagnoza część 2

Diagnoza część 3

Nasi specjaliści o POChP w audycji „Diagnoza” w Polskim Radiu Olsztyn

Szczegóły

Poprawiono: 26 sierpień 2026

Dziś, w środę 26 sierpnia po godzinie 21:10 zapraszamy do słuchania Polskiego Radia Olsztyn (103.2 FM). W audycji „Diagnoza” nasi specjaliści opowiedzą o POChP – przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc.

Dziś, środa 26.08, po godz. 21:10
Polskie Radio Olsztyn 103.2 FM oraz online na www.radioolsztyn.pl 

Tematem rozmowy będzie POChP – jedna z najczęstszych chorób przewlekłych układu oddechowego. Nasi specjaliści wyjaśnią, jakie są przyczyny, objawy i jak wygląda nowoczesna diagnostyka i leczenie POChP oraz kiedy warto zgłosić się do pulmonologa.

Audycja „Diagnoza” to cykl rozmów o zdrowiu, profilaktyce i medycynie z udziałem ekspertów z naszego regionu.

Nie możesz słuchać na żywo? Audycja będzie dostępna jako podcast na stronie Radia Olsztyn.

Zapraszamy!

Gdy brakuje tchu, a do lekarza daleko. W naszym Centrum testujemy narzędzia, które ratują przed paniką

Szczegóły

Poprawiono: 26 sierpień 2026

Duszność nie czeka na otwarcie przychodni. Dopada w środku nocy, na klatce schodowej, w połowie drogi ze sklepów z ciężkimi zakupami. Wtedy pojawia się strach i pytania, na które... nie ma kto odpowiedzieć.

Dlatego stajemy murem staje za swoimi pacjentami. W ramach międzynarodowego projektu HybReDe rzucamy do walki najnowszą technologię: wirtualnego asystenta opartego na sztucznej inteligencji. Jak to działa? Prosto: pacjent pyta, cyfrowy asystent odpowiada. Od razu. O ćwiczenia oddechowe, o szyfr na wypisie ze szpitala czy o to, co robić, gdy nagle opadną siły. Co kluczowe, AI odpowiada dokładnie tak, jak wyszkolili ją nasi specjaliści.

- W tym projekcie zachęcamy pacjentów do testowania wirtualnego asystenta. Można zwracać się do niego z każdą wątpliwością. Odpowiedzi są weryfikowane przez naszych lekarzy i oparte na twardej wiedzy medycznej — podkreśla dyrektor Centrum, dr Wioletta Śląska-Zyśk.

Powiedzmy wprost: maszyna nie zastąpi stetoskopu ani wiedzy lekarza. Ma jednak robić coś niezwykle ważnego, asystować pacjentowi w jego własnym domu, między wizytami. Bo to cztery ściany pacjenta są często polem bitwy o zdrowie w przypadku POChP.

O naszej walce i nowej technologii zrobiło się głośno. 

Radio Olsztyn wzięło ten ważny temat na antenę, ogromne podziękowania dla redakcji za czujność.

Szczególne ukłony kierujemy do redaktora Andrzeja Pawlika. Rozmowa z nim to czysta klasa dziennikarska: celne pytania i skupienie na tym, co najważniejsze dla chorego.

Dziękujemy też naszej niezastąpionej kadrze: lekarzom, fizjoterapeutom i zespołowi projektowemu. Za Waszą wiedzę, serce i wyjście z Waszą olbrzymią wiedzą poza mury szpitala!

Zrób głośniej! Materiał Radia Olsztyn i całą audycję znajdziesz poniżej:

Artykuł na portalu Radia Olsztyn: 

https://radioolsztyn.pl/wirtualny-asystent-dla-pacjentow-z-pochp-centrum-chorob-pluc-testuje-nowe-rozwiazanie/01888187

 

SK.401.12.2026 Konkurs ofert na świadczenia zdrowotne w zakresie dietetyki***ROZSTRZYGNIĘCIE

Szczegóły

Poprawiono: 04 wrzesień 2026